Сo&#1187&#1171ы кeздeрі eліміздeгі зeйнeтa&#1179ы ж&#1199йeсінe &#1179aзa&#1179стaнды&#1179тaр жиі нaзaр aудaрaтыны рaс. Сeбeбі eліміздeгі зeйнeтa&#1179ы ж&#1199йeсінe eнгізілeтін eрeжeлeргe бaйлaнысты жa&#1187a &#1257згeрістeр жиі бoлып т&#1201рaды. Tengrinews.kz тілшісі &#1179aзa&#1179стaнды&#1179 ж&#1241нe шeтeлдік зeйнeтa&#1179ы ж&#1199йeлeрін сaлыстырып к&#1257рді. 

&#1200лтты&#1179 экономика министрлігі, Статистика комитетіні&#1187 м&#1241ліметіне с&#1199йенсек, 2018 жыл&#1171ы есеп бойынша &#1178аза&#1179станда 2 192 549 зейнеткер бар. Ал зейнета&#1179ыны&#1187 орташа м&#1257лшері – 54 387 те&#1187ге болса, зейнета&#1179ыны&#1187 е&#1187 т&#1257менгі м&#1257лшері – 33745 те&#1187ге

&#1178аза&#1179станда&#1171ы жа&#1171дай &#1179андай?

Елімізде ерлер &#1199шін биыл&#1171ы зейнеткерлік жас – 63, &#1241йелдер &#1199шін – 58 жас 6 ай. “&#1178аза&#1179стан Республикасында зейнета&#1179ымен &#1179амсыздандыру туралы” &#1178Р За&#1187ыны&#1187 11 бабы бойынша, &#1241йелдер &#1199шін зейнет жасы 2027 жыл&#1171а дейін 10 жыл ішінде жыл сайын 6 ай&#1171а к&#1257теріліп отырады. &#1240йелдерді&#1187 зейнеткерлік жасыны&#1187 кезе&#1187-кезе&#1187мен к&#1257терілуі:

2018 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 58,5 жас&#1179а тол&#1171анда;2019 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 59 жас&#1179а тол&#1171анда;2020 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 59,5 жас&#1179а тол&#1171анда;2021 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 60 жас&#1179а тол&#1171анда;2022 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 60,5 жас&#1179а тол&#1171анда;2023 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 61 жас&#1179а тол&#1171анда;2024 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 61,5 жас&#1179а тол&#1171анда;2025 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 62 жас&#1179а тол&#1171анда;2026 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 62,5 жас&#1179а тол&#1171анда;2027 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тардан – 63 жас&#1179а тол&#1171анда.

Б&#1199гінде елімізде базалы&#1179, міндетті ж&#1241не ерікті де&#1187гейден т&#1201ратын к&#1257пде&#1187гейлі зейнета&#1179ы ж&#1199йесі ж&#1201мыс істейді.

2019 жылды&#1187 1 &#1179а&#1187тарынан:

– базалы&#1179 зейнета&#1179ыны&#1187 е&#1187 т&#1257менгі м&#1257лшері – 16 037 те&#1187ге;

– е&#1187 т&#1257менгі зейнета&#1179ы – 36 108 те&#1187ге;

– базалы&#1179 &#1241леуметтік т&#1257лемдерді&#1187 м&#1257лшерін есептеу &#1199шін е&#1187 т&#1257менгі к&#1199нк&#1257ріс де&#1187гейі – 29 698 те&#1187ге.

Базалы&#1179 зейнета&#1179ы – зейнет жасына жеткен азаматтар&#1171а мемлекет тарапынан т&#1257ленетін міндетті &#1241леуметтік к&#1257мек. Ол е&#1187бек &#1257тілі мен ерікті зейнета&#1179ы &#1179орына жасал&#1171ан аударымдар&#1171а т&#1241уелді емес. Б&#1201л ж&#1199йеде зейнета&#1179ы арнайы зейнета&#1179ы жина&#1179тау &#1179орынан емес мемлекет бюджеті есебінен т&#1257ленеді. 

Міндетті зейнета&#1179ы ж&#1199йесінде жасына байланысты зейнета&#1179ыны та&#1171айындау кезінде е&#1187бек &#1257тілі тек 1998 жыл&#1171ы 1 &#1179а&#1187тар&#1171а дейін &#1171ана есепке алынады. Себебі осы к&#1199ннен бастап барлы&#1179 ж&#1201мыс істейтін адамдарды&#1187 міндетті зейнета&#1179ы жарналарыны&#1187 біры&#1187&#1171ай жина&#1179таушы зейнета&#1179ы &#1179орына аударылуын к&#1257здейтін жина&#1179таушы зейнета&#1179ы ж&#1199йесіне к&#1257шу басталды.

Ерікті зейнета&#1179ы ж&#1199йесі – б&#1201л салымшыларды&#1187 &#1257зіні&#1187 бастамасы бойынша БЖЗ&#1178-на ж&#1241не (немесе) ерікті жина&#1179таушы зейнета&#1179ы &#1179орына &#1257зі &#1199шін немесе &#1199шінші т&#1201л&#1171алар салатын а&#1179ша. Ерікті ж&#1199йе жарналарыны&#1187 салымшылары ерікті зейнета&#1179ы жарналарын &#1257зіні&#1187 меншікті &#1179аражаты есебінен ж&#1199зеге асыратын жеке немесе за&#1187ды т&#1201л&#1171а.

Айта кетейік, &#1179аза&#1179станды&#1179тар “Зейнета&#1179ы калькуляторы” ар&#1179ылы болаша&#1179та &#1179андай зейнета&#1179ы алатынын есептей алады. 

&#1178ытай зейнета&#1179ы ж&#1199йесі

Аспан асты елі экономикасы &#1179ар&#1179ынды дамы&#1171ан мемлекет бол&#1171анымен, халы&#1179&#1179а &#1179аржылы&#1179 &#1179олдау т&#1257менгі де&#1187гейде. Visasam сайтыны&#1187 м&#1241ліметінше, &#1178ытай хал&#1179ыны&#1187 кейбірі &#1171ана зейнетке шы&#1171у&#1171а &#1179&#1201&#1179ылы. О&#1171ан б&#1201рын мемлекеттік органдарда ж&#1241не &#1179алада орналас&#1179ан ірі &#1257нерк&#1241сіптік к&#1241сіпорындарда ж&#1201мыс істеген адамдар &#1171ана жатады. 

Я&#1171ни ауыл ж&#1241не кішігірім &#1179ала т&#1201р&#1171ындары &#1179андай да болмасын т&#1257лема&#1179ы алу&#1171а &#1179&#1201&#1179ы&#1171ы жо&#1179. Аспан асты елі &#1199шін басты м&#1241селе – урбанизация ж&#1241не ауылшаруашылы&#1171ында жа&#1187ашылды&#1179 енгізу ж&#1201мыстары. Сол себепті б&#1201л елде та&#1187даулы зейнета&#1179ы т&#1241сілі ж&#1201мыс істейді. 

&#1178ытайда зейнета&#1179ы мемлекеттік бюджет тарапынан беріледі. Ал жеке зейнета&#1179ы &#1179орлары б&#1201л елде жо&#1179ты&#1187 &#1179асы. Алайда т&#1257ленетін зейнета&#1179ыны&#1187 азды&#1171ына &#1179арамастан егде жаста&#1171ы адамдар&#1171а к&#1199нделікті &#1257мір с&#1199руіне ед&#1241уір к&#1257мектесетін арнайы же&#1187ілдіктер &#1179арастырыл&#1171ан. Зейнеткерлер коммунал &#1179ызметтер мен &#1179о&#1171амды&#1179 к&#1257ліктердегі т&#1257лемдерден босатылады, сондай-а&#1179 д&#1199кендерде арнайы же&#1187ілдіктер &#1179арастырыл&#1171ан. 

&#1178ытай – д&#1241ст&#1199рге берік ел бол&#1171анды&#1179тан, &#1179арт адамдар&#1171а &#1179&#1201рметпен &#1179арау&#1171а тырысады. Елде зейнеттегі адам&#1171а балалары, немерелері не туыстары &#1179арасады. Сонды&#1179тан елде жал&#1171ызсыра&#1171ан &#1179арт адам жо&#1179 деуге келеді. 

Вьетнам ж&#1241не &#1198ндістан 

Вьетнамда&#1171ы жергілікті за&#1187 ж&#1199йесі бойынша, зейнета&#1179ы т&#1257лемдері 50 мен 100 долларды&#1187 аралы&#1171ында. Б&#1199гінде елде жаппай &#1179артаю дерегі тіркелген. Сонды&#1179тан билік &#1257кілдері 2019 жылы зейнета&#1179ы жасын 10 жас&#1179а &#1201л&#1171айтпа&#1179шы. Вьетнамда ер адам 60 жаста, ал &#1241йелдер 55 жасында зейнетке шы&#1171а алады. 

&#1198ндістанда&#1171ы жа&#1171дай&#1171а да к&#1257&#1187іл &#1179оншымайды. Б&#1201л елде мемлекеттік &#1179ызметкерлерден б&#1257лек т&#1201р&#1171ындар&#1171а зейнета&#1179ы м&#1199лде &#1179арастырылма&#1171ан деп айту&#1171а болады. &#1198ндістанда ерлер де, &#1241йелдер де зейнетке 60 жасында шы&#1171ады. Елдегі билік &#1257кілдері жа&#1171дайды жа&#1179сарту &#1199шін инвестор іздей баста&#1171ан. Оларды&#1187  ойынша, б&#1201л елдегі т&#1201р&#1171ындар&#1171а &#1179ажетті сомманы т&#1257леуге м&#1199мкіндік береді. 

&#1240лемде зейнета&#1179ы м&#1199лде берілмейтін елдер де бар. Б&#1201л тізімні&#1187 к&#1257шін бастап т&#1201р&#1171ан  – Танзания. Елді&#1187 зейнет жасында&#1171ы адамдарыны&#1187 95 пайызы &#1257здерін асырау &#1199шін со&#1187&#1171ы демі &#1179ал&#1171анша ж&#1201мыс жасау&#1171а м&#1241жб&#1199р.

Ресей, Германия ж&#1241не А&#1178Ш

Visasam сайтыны&#1187 м&#1241ліметінше, Ресейде ер адамдар 60 жасында, &#1241йелдер 55 жасында зейнетке шы&#1171у&#1171а &#1179&#1201&#1179ылы. Тек арнайы категорияда&#1171ы адамдар зейнетке ерте шы&#1171а алады. Олар:

– М&#1199гедек адамдар;- Асыраушысынан айырыл&#1171ан;- Ж&#1201мыс &#1257тіліне &#1179арай;- Мемлекет алдында&#1171ы ерен е&#1187бегі &#1199шін.

Ресейде зейнета&#1179ыны&#1187 &#1199ш т&#1199рі бар. Олар: са&#1179тандыру, &#1241леуметтік ж&#1241не жина&#1179таушы. 

2019 жыл&#1171ы м&#1241лімет бойынша, Ресейдегі зейнета&#1179ыны&#1187 орташа м&#1257лшері:

Са&#1179тандыру бойынша – 13 657 рубль (шамамен 83 717 те&#1187ге), м&#1199гедек адамдар&#1171а – 13 349 рубль (шамамен 81 829 те&#1187ге), &#1241леуметтік зейнета&#1179ы – 8 803 рубль (шамамен 53 962 те&#1187ге) ж&#1241не со&#1171ыс ардагерлеріне – 30 мы&#1187 рубль (шамамен 183 900 те&#1187ге). 

Германияда ер адам мен &#1241йел адам &#1199шін зейнет жасы бірдей, я&#1171ни – 67 жас. Орта есеппен неміс зейнеткерлері айына 1400 доллар (543 746 те&#1187ге) алады. Германия “Берлин &#1179абыр&#1171асы” о&#1179и&#1171асынан кейін &#1179айта &#1179осыл&#1171анына &#1179арамастан, елді&#1187 шы&#1171ысы мен батысында&#1171ы зейнета&#1179ы м&#1257лшерінде айырмашылы&#1179 бар. М&#1241селен, Шы&#1171ыс Германияда&#1171ы зейнета&#1179ыны&#1187 м&#1257лшері – айына 1200  доллар (466 068 те&#1187ге). 

Ал кепіл зейнета&#1179ысын алу &#1199шін неміс азаматы бір &#1179ызмет орнында кемінде 5 жыл &#1179ызмет етуі керек. Айта кетейік, арнайы ережелерді д&#1201рыс &#1201стан&#1171ан шетелдіктерге де зейнета&#1179ы та&#1171айындалуы м&#1199мкін. 

Ал Америка &#1179&#1201рама штаттарында&#1171ы ер адам зейнетке 67 жасында шы&#1171ады. &#1240йелдер 65 жасында зейнетке шы&#1171а алады. Олар айына 1100-1200 доллар (427 229-466 068 те&#1187ге) алады. 

Елдегі зейнета&#1179ы ж&#1199йесіні&#1187 ерекшелігі – жергілікті компанияларды&#1187 бірінде 10 жыл ж&#1201мыс істеп &#1179ажетті сомманы жинастырып алу&#1171а болады. Сонды&#1179тан к&#1257птеген америкалы&#1179 бір орында &#1179ызмет етіп-а&#1179 2-3 зейнета&#1179ы к&#1257леміндегі &#1179аржы жинап алады.  

Америкалы&#1179тар мемлекет &#1179орына жала&#1179ысыны&#1187 15 пайызын, оны&#1187 ішінде жартысын &#1179ызметкер, жартысын ж&#1201мыс беруші т&#1257леуі тиіс. А&#1178Ш-та зейнет жасына жеткен адамны&#1187 30 пайызы &#1179ызметін жал&#1171астырады екен. 

Комментирование и размещение ссылок запрещено.

Комментарии закрыты.